الطبقة الخامسه الأكاسرة الاول نوشيروان بن قباد چون بتخت نشست ، هشتاد هزار مرد را در يك روز بكشت و دين زرتشت را بر قاعدهء شريعت او تازه كرد ، و ديوارى كه هرمز براى سرحد ميان عجم بر كشيده بود و نيم كاره مانده ، تا به باب الابواب بكشيد و راه تركان خزر مسدود كرد و با خلق خداى تعالى داد و عدل كرد ، مدام به پرورش و آسايش رعيت و لشكر مشغول بود ، كار دين و دنياء خلق بساخت و مهيا گردانيد ، چون از ملك او پنج سال بگذشت ، لشكر بروم برد ، به انطاكيه رفت ، و آن شهر بگرفت ، و شكل آن شهر بر كاغذى نقش كرد ، و بحدود مداين بران صورت شهرى بنا كرد ، و روميه نام نهاد ، و اسراى [ ( 1 ) ] انطاكيه را آنجا ساكن گردانيد ، و از انطاكيه به اسكندريه رفت و بگرفت و به قسطنطنيه رفت ، و ملك آن شهر خراج قبول كرد ، از آنجا به خزران [ ( 2 ) ] تركستان رفت ، و خلق را بكشت ، و خراب كرد ، و از آنجا بازگشت به يمن رفت ، آن ملك مطيع او شد ، با خاقان تركستان قرابتى كرد و دختر او بخواست . بعد از آن يك سال از خاقان مدد خواست ، با ملك هياطله و تركستان و قفچاق و طخارستان قتال كرد ، و او را بكشت . و كينهء جد خود فيروز باز خواست ، و همه شهرها خراب كرد ، و بما وراء النهر و فرغانه رفت و به مداين باز آمد ، و لشكر به سرانديپ فرستاد ، و بر مملكت هند خراج مقرر كرد تا حد مغرب بگرفت و هيچكس را از ملوك عجم آن سلطنت ( و ) ملك نبود كه او را بود . بعد از بيست سال از ملك او ، ولادت پدر مصطفى عليه السّلام بود عبد اللّه بن عبد المطلب . چون چهل سال از ملك او بگذشت ، ابرهه از حبشه پيل آورد ، تا كعبه را خراب كند . هم درين سال ولادت مبارك سيد انبياء بود عليه السّلام و التحيه چنانچه فرموده است كه : ولدت فى زمن الملك العادل انوشيروان [ ( 3 ) ] . و اين نوشيروان پادشاه نيكو سيرت بود ، او را همين مدح پيغامبر كه ملك عادل

--> [ ( 1 ) ] اصل : و سراى [ ( 2 ) ] اصل : به حرزان ، كه صحيح آن حرران است و ناحيتى بود در شرق خزر ( حدود العالم ) [ ( 3 ) ] اصل : ولادت فى زمن . . . اين حديث در صحاح نيامده ولى شهرت زياد دارد .